خانه / مدیریت استراتژیک / شرکت ها چگونه با یکدیگر رقابت می کنند؟ 5 استراتژی رقابت در کسب و کار طی 100 سال اخیر

شرکت ها چگونه با یکدیگر رقابت می کنند؟ 5 استراتژی رقابت در کسب و کار طی 100 سال اخیر

شرکت ها چگونه با یکدیگر رقابت می کنند؟ مروری کوتاه بر تاریخچه رقابت در میان شرکت ها

از اواخر قرن 19 با چند جنبش مختلف در چگونگی رقابت کردن شرکتها روبرو بوده ایم که به اختصار به آنها اشاره می شود:

کارایی:

تلاشی است برای علمی سازی کسب و کار که با عنوان تیلوریسم معروف است. کارایی پایه و اساس رقابت شرکت  در اویل قرن بیستم بوده است و هنوز هم شرکتهای زیادی بر این اساس رقابت می کنند. مهندسی معکوس و تولید خطی مفاهیمی مرتبط با کارایی می باشند که برای افزایش توان رقابتی سازمانها که بکار می روند.

مقیاس:

این مفهوم ارتباط نزدیکی با کارایی دارد. سازمانها تلاش می کنند تا با افزایش مقیاس تولید خود هزینه ها را کاهش داده تا محصولات خود را با قیمت اقتصادی به مشتریان خود عرضه کنند. این استراتژی در دهه 70 میلادی طرفداران بسیاری داشت و مفاهیمی چون منحنی تجربه و جهانی شدن در راستا می باشد. ( هندروس بیناگذار گروه مشاوران بوستون معتقد است که تنها یک راه رقابت وجود دارد و آنهم بدست آوردن مزیت سهم نسبی بازار در برابر رفبا بوسیله کاهش هزینه که در نتیجه با افزایش سهم بازار سازمان در جایگاخ رقابتی قرار می گیرد و دوباره  به کمک منحنی تجربه می تواند  هزینه ها خود را کاهش دهد. (روگل و مارتین، 2015)

کیفیت:

در اوایل دهه 80 میلادی جنبس کیفیت با تاکید بر آموزه های دمینگ در شرکتهای ژاپنی پنجره جدیدی را پیش روی استراتژیهای رقابتی شرکتها باز نمود. بسیاری از شرکتها ژاپنی با افزایش کیفیت محصولات خود عبارت ساخته شده در ژاپن را جایگزین ساخته شده در آمریکا کردند. در این دوره فرایند های شش سیگما کاربر زیادی پیدا کرد. در حال حاضر کارایی، مقیاس و کیفیت هر در کنار یکدیگر روشهای برای رقابت می باشند.

اینترنت و شبکه:

در اوایل دهه 90  ظهور اینترنت منجر به  شکل گیری رویکردی جدید در استراتژیهای رقابتی شد. به جای جلب رضایت مشتری بوسیله قیمت پایین و کیفیت، سازمانها بر اساس آنکه جه تعداد از افراد از محصولات آنان استفاده می کنند شروع به رقابت کردند. به عنوان مثال مایکرو سافت و گوگل که محصولات و خدمات آنان زمانی یک مزیت رقابتی محسوب می شود که افراد زیادی از آنها استفاده کنند.

اکوسیستم:

یک رویکرد جدید در استراتژیهای رقابتی است. که از برقراری ارتباط با و همخوانی  محصولات و خدمات سازمان و ارائه آن به مشتریان به مزیت رقابتی استفاده می شود. در واقع مزیت سازمانها از تعداد مشتریان به سمت تعداد شرکایی که شما برای ارائه محصولات خود دارید انتقال پیدا کرده است.سازمانها مزیت رقابتی را بوسیله همکاری با سازمانهای دیگر بدست می آورند تا اینکه خود به تنهایی برای بدست آوردن آن تلاش کنند. اکوسیستم روش جدیدی برای کسب مزیت رقابتی نیست. ژاپنی ها برای مدت ژاپنی ها برای مدت طولانی از Keirtsu  بهره می بردند. شایان ذکر است اکو سیستم تغییری در ماهیت مزیت رقابتی ایجاد نکرده است بلکه سازمانها از تمایز و رهبری هزینه را از طریق اکو سیستم بدست می آورند. (روگل و مارتین، 2015)

هر پنج رویکرد حائز اهمیت است. در دوران رکود اقتصادی کارایی نقش بارزتری دارد. مقیاس زمانی اهمیت بیشتری دارد که رشد اقتصادی آهسته است. کیفیت زمانی در الویت قرار می گیرد که اقتصاد روند رو به رشدی را تجربه می کند و شبکه سازی  و اکو سیستم زمانی اثر بخش می باشند که ایجاد تمایز در خدمات و محصولات به سختی انجام می گیرد. تمامی رویکردهای رقابتی فوق در زمان خود الهام بخش بسیاری از پژوهشها در خوزه مدیریت استراتژیک بوده اند.

در دهه 80 میلادی پورتر یک روش دیگر برای رقابت معرفی کرد و آن تمایز بود ( کیفیت یکی از روشها برای ایجاد تمایز است). بر این اساس مشتریان در تصمیم گیری خرید یک مقایسه بین ارزش درک شد از تمایز محصول و قیمت آن انجام می دهند. اگر ارزش تمایز درک شده بیشتر باشد مشتریان حاضر به پرداخت قیمت بالاتر می شوند. در دهه های بعد این روش رقابت به دلیل دسترسی آسان تر سازمانها به سرمایه، شفافیت اطلاعات و گسترش روز افزون رقابت جهانی  به شدت مورد حمله قرار گرفت و برخی از آن به عنوان مرگ مزیت رقابتی نام بردند.  از دهه 90 میلادی مدلهای کسب و کار جدید مبتنی بر اینترنت و نرم افزار برای کسب مزیت رقابتی ایجاد گردید که بیش از آن وجود نداشت.

رویکرد مبتنی بر منابع اولین بار در سال 1982 توسط نرفلت مطرح گردید و سپس در سال 1991 توسط بارنی به عنوان روشی برای کسب مزیت رقابتی ارائه شد. اصلی ترین انتقاد به جایگاه یابی به این است که این استراتژی زمانی مناسب است که بازار ساختار ثابت داشته باشد ولی در واقیعت چنین اتفاقی رخ نمی دهد. بنابراین نیاز است تا منابعی ارزشمند، کمیاب، غیرقابل تقلید و جانشین پذیر در اختیار شرکت باشد تا بوسیله آن به مزیت رقابتی دست پیدا کند.

نویسنده: علیرضا والی پور

درباره ی علیرضا والی پور

مطلب پیشنهادی

کلاس مدیریت استراتژیک MBA – شنبه اول خرداد

کلاس مدیریت استراتژیک MBA – شنبه اول خرداد