خانه / مدیریت بازاریابی / ارائه الگویی برای باز تعریف مفاهیم بازاریابی

ارائه الگویی برای باز تعریف مفاهیم بازاریابی

ارائه الگویی برای فرموله کردن تعاریف در بازاریابی:
بازاریابی سیاسی، بازاریابی اجتماعی؛ بازاریابی احساسی، بازاریابی عصبی و…

مفهوم بازاریابی در دهه اخیر بسیار بکار برده می شود و پیشوند بسیاری از مفاهیم دیگر مانند بازاریابی جهانگردی، بازاریابی سیاسی، بازاریابی انگیزشی، بازاریابی عصبی و… شده است.

در این مطلب قصد دارم تا با توجه گسترش مفاهیم مختلف در بازاریابی، الگویی را بر اساس تعریف کلاسیک بازاریابی برای فرموله کردن تعاریف این مفاهیم معرفی کنم تا درک بهتری از ارتباط این مفاهیم و بازاریابی ایجاد گردد. به عنوان مثال چه ارتباطی بین بازاریابی و سیاست وجود دارد تا مفهومی به نام بازاریابی سیاسی شکل گرفته است.

یک مبحثی در ریاضی وجود دارد بنام الگو یابی که از آن برای حل مسائل ریاضی استفاده می شود. استفاده از الگو غالبا برای این است که درکی سریع و یکسان نسبت به یک موضوع داشته باشیم. در این مطلب قصد دارم برای آنکه درکی سریع و یکسان نسبت به برخی مفاهیم نوین بازاریابی داشته باشیم الگویی برای فرموله کردن تعاریف ارائه دهم. برای الگویابی ابتدا باید نظم موجود در جملات را پیدا نمود.

به عنوان مثال مجموعه زیر را می خواهیم با علایم ریاضی نشان دهیم:

A= {2, 6, 10,…, 102}

ابتدا باید الگو موجود در اعداد را که است پیدا نمود:

مجموعه های مرجع : در یک  بحث علمی مجموعه ای است که حاوی تمام زیر مجموعه های دیگر است. در موضوع فرموله کردن تعاریف در بازاریابی، تعریف کلاسیک بازاریابی به عنوان مجموعه مرجع شناخته می شود که در برگیرنده تعاریف دیگر مفاهیم بازاریابی زیر مجموعه محسوب می شوند شوند.

بازاریابی فرایندی است که از قبل تولید محصول و از مرحله ایده یابی (شناخت نیاز) آغاز و تا پس از فروش محصول (راهکارهایی برای حفظ مشتری) ادامه دارد. البته در یک یا دو جمله نمی توان یک تعریف جامع از برخی مفاهیم ارائه داد تا خواننده به درک کاملی از ماهیت مفهوم برسد. به همین دلیل است که کتب بسیاری درباره برخی از مفاهیم بازاریابی نوشته شده است. برخی از این مفاهیم دارای ادبیات و پیشینه پژوهشی خوبی نیز می باشند. در این مطلب تلاش شده است تا حد امکان مفاهیم مختلف بازاریابی را بر اساس تعریف (مفهوم) کلاسیک بازاریابی باز تعریف نماییم.

بطور کلی مفاهیم بازاریابی نوین را می توانیم به دو گروه تقسیم نماییم:

  • برخی از مفاهیم مانند بازاریابی سیاسی و بازاریابی جهانگردی بیان کننده کاربرد بازاریابی در علوم یا حوزه های تخصصی دیگر می باشند.
  • یکسری دیگر مفاهیم مانند بازاریابی انگیزشی و بازاریابی عصبی بیان کننده کاربرد علوم یا حوزه های تخصصی دیگر در بازاریابی می باشند.

حال در جدول ذیل به فرموله کردن برخی از مفاهیم بازاریابی  می پردازیم:

بازاریابی

(تعریف کلاسیک)

شناخت و پاسخ به نیاز مشتریان و ترغیب آنان به خرید محصول + (راهکارهایی برای حفظ مشتری)
بازاریابی جهانگردی شناخت و پاسخ به نیاز تورسیت ها و ترغیب آنان به سفر به یک کشور خاص
بازاریابی سیاسی شناخت و پاسخ به نیاز رای دهندگان و ترغیب آنان به انتخاب کاندیدای خاص
بازاریابی اجتماعی شناخت و پاسخ به نیاز افراد جامعه و ترغیب آنان به اقدام در راستای یک حرکت اجتماعی ( مانند کمپین صرفه جویی آب یا کمپین کودک را به گریه در آورید)
بازاریابی فرهنگی شناخت و پاسخ به نیاز فرهنگی افراد جامعه و ترغیب آنان به خرید یا استفاده خدمات يا کالاهای فرهنگی
بازاریابی مالی (1) شناخت و پاسخ به نیاز سرمایه گذاران و ترغیب آنان به سرمایه گذاری در فعالیتی خاص (خرید سهام، سزمایه گذاری در یک کسب و کار و…)
بازاریابی مالی (2) شناخت و پاسخ به نیاز بنگاهای اقتصادی و ترغیب سرمایه گذاران به سرمایه گذاری در فعالیتی خاص (که در راستای نیازهای مالی یک بنگاه یا بازار مالی است…)
بازاریابی ورزشی شناخت و پاسخ به نیاز سرمایه گذاران و ترغیب آنان به سرمایه گذاری در تیم های ورزشی (اسپانسر شدن)
بازاریابی ورزشی شناخت و پاسخ به نیاز افراد جامعه و ترغیب آنان به شرکت در مسابقات و برنامه های ورزشی

یکسری دیگر مفاهیم هستند که بیان کننده کاربرد علوم دیگر در بازاریابی هستند. حال به باز تعریف این مفاهیم بر اساس تعریف کلاسیک بازاریابی می نماییم.

نکته : در تعریف ذیل به این مهم توجه گردد که هر ارتباط بین سازمان و مشتریان را می توان فرصتی برای شناخت نیازهای مشتریان و چگونگی پاسخ به آن نیازها باشد.

بازاریابی انگیزشی استفاده از علم روانشناسی جهت شناسایی عوامل ایجاد انگیزه در افراد برای شناخت و پاسخ به نیاز مشتریان و ترغیب آنان به خرید محصول
بازاریابی  عصبی استفاده از علم عصب شناسی به منظور شناخت دلایل رفتارهای انسان جهت شناخت و پاسخ به نیاز مشتریان و ترغیب آنان به خرید محصول
بازاریابی استعاره ای استفاده از علم روانشناسی (تحقیقات کیفی)  برای درک عمیق افکار و احساسات درونی مصرف‌کنندگان جهت شناخت و پاسخ به نیاز مشتریان و ترغیب آنان به خرید محصول
بازاریابی پایداری استفاده از مفهوم توسعه پایدار (برای بدست آوردن پایداری در هر فعالیت نیاز به منابع و جایگزینی سریع و یکپارچه آن وجود دارد) جهت شناخت و پاسخ به نیاز مشتریان و ترغیب آنان به خرید محصول
بازاریابی چریکی یا پارتیزانی استفاده از روشهای چریکی و کم هزینه که در جنگهای نظامی بکار برده می شود جهت شناخت و پاسخ به نیاز مشتریان و ترغیب آنان به خرید محصول
بازاریابی دیجیتال * استفاده  از دستگاه های الکترونیکی و اینترنت جهت شناخت و پاسخ به نیاز مشتریان و ترغیب آنان به خرید محصول
بازاریابی شبکه ای یا بازاریابی چندسطحی

(نوعی شیوه فروش است)

استفاده  از مشتریان شرکت به عنوان فروشنده جهت شناخت و پاسخ به نیاز مشتریان دیگر و ترغیب آنان به خرید محصول
بازاریابی ویروسی استفاده  از وسایل  ارتباط  جمعی برای گسترش پیام محصول در جامعه جهت شناخت و پاسخ به نیاز مشتریان دیگر و ترغیب آنان به خرید محصول
بازاریابی مستقیم استفاده از ابزارهای ارتباطی مختلفی مانند فروش حضوری، ایمیل، تلفن و.. برای برقراری ارتباط بی واسطه جهت شناخت و پاسخ به نیاز مشتریان و ترغیب آنان به خرید محصول
بازاریابی غیر مستقیم استفاده از وسایل ارتباط جمعی مانند تبلیغات در تلویزیون، روزنامه، بیلبورد و  ارزیابی اثربخش آن جهت شناخت و پاسخ به نیاز مشتریان و ترغیب آنان به خرید محصول

نکته 1: راهبرد چریکی در جنگ روشهای کم هزینه می باشند برای مقابله با دشمن می باشند. که معمولا توسط یک طرف درگیر در جنگ که از لحاظ توان و تجهیزات در سطح پایین تری قرار دارد مورد استفاده قرار می گیرد. چریکها معمولا روشهای کلاسیک در جنگ را استفاده نمی کنند زیرا شکست انها حتمی می باشد به همین دلیل از روشهای غیر متعارف بهرره می برند به همین دلیل نام دیگر بازاریابی چریکی بازاریابی غیر متعارف است. چریک ها از هر فرصت کوچک استفاده کرده و به دشمن ضربه می زنند.

بازاریابی چریکی هر تماس کوچکی است که شرکت شما با هرکسی در جهان بیرونی دارد. هر تماس کوچک، یعنی فرصت های زیاد بازاریابی و این به مفهوم سرمایه گذاری مقادیر زیادی پول نیست!

نکته 2: برخی از انواع بازاریابی ها هم پوشانی دارند. به عنوان مثال ایمیل مارکتینگ د بازاریابی دیجیتال و بازاریابی مستقیم استفاده می شود یا اینکه می توان از بازاریابی دیجیتال و مستقیم در بازاریابی چریکی بهره برد.

نگارنده:علیرضا والی پور

درباره ی علیرضا والی پور

مطلب پیشنهادی

کمپین تبلیغاتی “مثل یک دختر”

چگونه تبلیغاتی که بر توانمندی سازی زنان تمرکز دارند منجر به افزایش فروش و ارتقاء ...